Rotator Manşet Tamiri

Rotator Manşet Yırtığı ve Tamiri hakkında genel bilgiler ve Rotator Manşet Tamiri sonrası dikkat edilmesi gereken hususlar

Rotator manşet yırtığı nedir? Hasta şikayetleri risk faktörler nelerdir? Rotator manşet yırtığı kimlerde sık görülür?

Rotator manşet yırtığı, omuzda bulunan dört adet küçük kasın (supraspinatus, infraspinatus, teres minor ve subscapularis) oluşturduğu kuvvet dengesinin bozulması sonucu meydana gelen bir durumdur. Bu yırtık, bu kasların bir veya birkaçının kısmen veya tamamen kopmasıyla karakterizedir. Rotator manşet yırtıkları genellikle yaşlanma, tekrarlayan omuz hareketleri veya travma gibi faktörler sonucunda oluşur.

Hasta şikayetleri arasında şunlar yer alabilir:

  1. Omuz ağrısı: Özellikle kola kaldırma veya omuzu yana doğru açma gibi hareketlerle artar.
  2. Omuz zayıflığı: Omuzu yukarı kaldırmakta veya yana doğru hareket ettirmekte zorluk yaşama.
  3. Omuzun hareketlerinde kısıtlılık veya sertlik
  4. Gece boyunca uyurken omuz ağrı

Rotator manşet yırtığının risk faktörleri şunlar olabilir:

  1. Yaş: Yaşın ilerlemesi, rotator manşet dokularının zayıflamasına ve yırtılma riskinin artmasına neden olabilir.
  2. Tekrarlayan omuz hareketleri: Sporcular veya belirli meslek grupları gibi sürekli omuz üzerinde baskı uygulayan kişilerde bu risk artabilir.
  3. Travma: Bir kazaya veya ani bir omuz yaralanmasına maruz kalmak rotator manşet yırtığına yol açabilir.
  4. Genetik faktörler: Bazı ailelerde rotator manşet problemleri daha sık görülebilir.
  5. Kötü postür: Omuz bölgesindeki kasların dengesiz kullanımı ve zayıflığı, rotator manşet yırtığı riskini artırabilir.

Rotator manşet yırtığı genellikle 40 yaşından sonra daha sık görülür, ancak gençlerde ve sporcularda da meydana gelebilir. Özellikle tenis, beyzbol, güreş ve voleybol gibi sporlarla uğraşan kişilerde risk daha yüksek olabilir. Ayrıca, manuel işlerle uğraşan veya ağır kaldırma gerektiren mesleklerde çalışanlarda da bu tür yaralanmalar daha sık görülebilir.

Rotator manşet yırtığının cerrahi dışı tedavileri nelerdir?

  1. İstirahat: Omuzu dinlendirmek, yırtığın iyileşme sürecine yardımcı olabilir. Aşırı omuz aktivitelerinden kaçınmak önemlidir.
  2. Fizik tedavi: Fizyoterapistler, rotator manşet yırtığı olan hastalara spesifik egzersizler ve rehabilitasyon programları önerirler. Bu egzersizler, omuz kaslarını güçlendirmek, esnekliği artırmak ve omuz stabilitesini sağlamak için tasarlanmıştır.
  3. Nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlar (NSAID’ler): Bu ilaçlar, ağrıyı hafifletmek ve inflamasyonu azaltmak için kullanılabilir. Ancak uzun süreli kullanımlarında yan etkileri olabileceğinden doktor tavsiyesiyle kullanılmalıdır.
  4. Steroid enjeksiyonları: Doktorlar, omuz içine kortikosteroid enjeksiyonları yaparak ağrı ve inflamasyonu azaltabilirler. Ancak bu tedavi uzun vadeli sonuçlar sağlamaz ve tekrarlayan enjeksiyonlar önerilmez.
  5. Egzersiz programları: Omuz stabilizasyonunu artırmak için yapılan egzersiz programları, omuz yırtığının semptomlarını azaltabilir ve omuz fonksiyonlarını geliştirebilir.
  6. Manuel terapi: Fizyoterapistler veya uzman doktorlar, omuzdaki dokuları manipüle ederek ve yumuşak doku mobilizasyonu yaparak ağrıyı azaltmaya ve omuzun hareket açıklığını artırmaya çalışabilirler.
  7. Ultrason ve elektrik stimülasyonu gibi modaliteler: Bu fizik tedavi teknikleri, omuzdaki ağrıyı ve inflamasyonu azaltmaya yardımcı olabilir.

Rotator manşet yırtığının cerrahi dışı tedavileri genellikle hafif ve orta dereceli yırtıklar için uygulanır. Ancak büyük yırtıklar veya semptomları iyileşmeyen vakalarda cerrahi müdahale gerekebilir. Tedavi seçimi, hastanın semptomları, yaşam tarzı, aktivite düzeyi ve yırtığın boyutu gibi faktörlere bağlı olarak belirlenmelidir. Bu nedenle, uygun tedavi seçeneğini belirlemek için bir ortopedik cerrah veya omuz uzmanıyla görüşmek önemlidir.

Rotator manşet yırtığının cerrahi tedavileri nelerdir?

Rotator manşet yırtığının cerrahi tedavileri, yırtığın boyutuna, hastanın semptomlarına, yaşına, sağlık durumuna ve aktivite düzeyine bağlı olarak değişebilir. Bununla birlikte, genel olarak rotator manşet yırtıklarının cerrahi tedavisi için şu yöntemler kullanılabilir:

  1. Rotator Manşet Onarımı: Bu prosedür, yırtık olan rotator manşet dokularının onarılmasını içerir. Cerrahi işlem sırasında, yırtık kenarları bir araya getirilir ve hasarlı dokuların tamir edilmesi sağlanır. Bazı durumlarda, yırtığın tamir edilmesi için ek materyaller veya greftler kullanılabilir.
  2. Artroskopik Cerrahi: Artroskopi, omuz cerrahisinde yaygın olarak kullanılan minimal invaziv bir cerrahi tekniktir. Küçük kesilerden bir artroskop (kamera) ve cerrahi aletler omuz içine sokulur. Bu yöntem, daha az doku hasarı, daha az kan kaybı ve daha hızlı iyileşme süreleri ile karakterizedir.
  3. Açık Cerrahi: Büyük veya karmaşık rotator cuff yırtıklarında, bazen açık cerrahi yöntemler tercih edilebilir. Bu yöntemde, omuzdaki yırtık daha büyük bir kesi ile doğrudan erişilir ve onarılır.
  4. Cerrahi Debridman (Temizleme): Rotator cuff yırtığının cerrahi tedavisinde, bazı durumlarda hasarlı dokuların temizlenmesi (debridman) gerekebilir. Bu prosedür, yırtık dokunun etrafındaki fazla dokuların ve/veya kemik çıkıntılarının çıkarılmasını içerir.
  5. Subakromiyal Dekompresyon: Omuzda impingement sendromu gibi sorunlarla birlikte olan rotator manşet yırtıklarında, subakromiyal dekompresyon adı verilen bir prosedür de yapılabilir. Bu prosedürde, omuz kemiğinin üst kısmındaki çıkıntılar çıkarılır ve omuz boşluğunun daha fazla alan kazanması sağlanır.

Rotator manşet yırtığının cerrahi tedavisi genellikle uzman bir ortopedik cerrah tarafından gerçekleştirilir. Cerrahi sonrası rehabilitasyon programı, hastanın omuzunun güçlenmesi, hareket açıklığının geri kazanılması ve fonksiyonunun iyileştirilmesi için önemlidir. Her cerrahi prosedür öncesi ve sonrası, hasta ve cerrah arasında detaylı bir değerlendirme ve tedavi planı oluşturulması önemlidir.

Rotator manşet yırtığının cerrahisi yapılan hastanın ameliyat sonrası dikkate etmesi gereken durumlar nelerdir?

Rotator manşet yırtığının cerrahi yapıldı ve ameliyat sonrası hasta yatağına alındı. Bu dönemde hastanın omzunda fazla kanama olmaması için omuz eklemi çevresine buz konulması faydalıdır. Eğer ameliyattan sonra dren (yara bölgesindeki kanın dışarı akması için takılan sistem) takılmış ise belli aralıklarla hemşire tarafından takip edilir ve haznesi dolmuş ise boşaltılır. Bazı ortopedistler Rotator manşet yırtığının cerrahi sonrası dren kullanmayabilir. Hastanın omzuna bir bandaj takılarak o pozisyonda tutulması önemlidir.

Ameliyattan bir gün sonra hasta bandajını takarak yürüyebilir. Omuz hareketlerine nasıl başlanacağı ameliyatı yapan doktor tarafından hastaya anlatılır. Bu süreçte hasta doktorun önerdiği bandajını kullanır. Bu hastaların ek bir sıkıntısı yoksa hiçbir şekilde idrar sondası veya hasta bezi kullanmamalı veya talep etmemelidirler. 

Birinci gün hastaların ağrıları epey azalmış olacaktır. Hastanın pansumanı yapılır ve ağrı durumuna göre en erken ameliyattan bir gün sonra evine taburcu edilebilir. Eve giden hasta kendisine verilen bandajı devamlı kullanmalıdır. Ağrısı olan hasta doktorunun yazdığı ağrı kesicileri kullanmalıdır. Hasta ev içinde kendi ihtiyaçlarını olabildikçe görebilir. 

Eve taburcu edilen hastanın gün aşırı veya 3 günde bir pansuman yapması gerekmektedir. Pansumanı bir sağlık çalışanının yapması daha uygun olacaktır. Pansuman yapılırken dikkat edilecek en önemli husus gazlı bezlerin steril (mikroorganizmalardan arındırılmış) olması gerektiğidir. Omzuna pansuman yapıldıktan sonra bantların omzunu biraz bükük bir haldeyken yapıştırılması hastanın omzunu hareket etmesini sağlayacaktır. Ameliyattan 15 gün sonra hasta ameliyatını yapan doktora kontrole gitmelidir. Doktor tarafından pansuman kontrol edilir ve kesi hattı değerlendirildikten sonra yara iyileşmesi uygun ise dikişler alınır. Hastaların çoğu 45 gün sonunda omuz bandajını çıkartılıp egzersiz ve sportif hareketler başlanır. Omuz çevresi kasları zayıf olduğu düşünülüyor ise aynı zamanda omuz kaslarını güçlendirici egzersizlerini yeterli şekilde uygulamamış olan veya omuz kaslarını güçlendirmek için fizik tedavi ve rehabilitasyona yönlendirilir.

Diğer önemli bir konu ise Rotator manşet yırtığının cerrahi yapılan hastaların omuz damarlarında kan pıhtısı oluşması ihtimalidir. Bu olay çok nadir olsa da ciddi sonuçlar doğurabileceği için her hastada bazı tedbirler alınması gerekmektedir. Pıhtıyı önlemek için doktorun önerdiği enjeksiyon tarzı ilaçların veya hapların 1 ay süre boyunca her gün alınması gerekmektedir. Kol kısmında oluşacak her hangi bir şişlik veya kızarıklıkların zaman kaybedilmeden mutlaka en erken zamanda doktora bildirilmesi gerekmektedir.

Rotator Manşet tamiri uygulanan hastalar neler dikkat etmelidir?

Rotator manşet cerrahisi geçiren hastaların iyileşme sürecini en etkili şekilde yönetmeleri için dikkat etmeleri gereken bazı önemli noktalar şunlardır:

  1. Doktorun Talimatlarına Uymak: Ameliyat sonrası iyileşme sürecinde, doktorun önerdiği tüm talimatlara kesinlikle uymak önemlidir. Bu, ilaçların düzenli alınması, pansumanların yapılması, rehabilitasyon egzersizlerinin yapılması ve kontrollerin düzenli olarak takip edilmesini içerir.
  2. Omuzun Dinlenmesi: Cerrahi sonrası dönemde omuzun dinlenmesi, iyileşme sürecini destekleyen en önemli faktördür. Ağır yük kaldırmaktan, ani omuz hareketlerinden ve omuzu aşırı zorlamaktan kaçınılmalıdır.
  3. Rehabilitasyon Egzersizlerini Yapmak: Fizyoterapist tarafından önerilen rehabilitasyon egzersizlerini düzenli olarak yapmak, omuz kaslarının güçlenmesini, esnekliğin artmasını ve hareket açıklığının geri kazanılmasını sağlar.
  4. Omuzun Desteklenmesi: Ameliyat sonrası dönemde omuzu desteklemek için gerekirse bir askı veya atel kullanılabilir. Bu, omuzun istirahat etmesine ve korunmasına yardımcı olabilir.
  5. Yara Bakımı: Cerrahi bölgenin hijyenik ve temiz tutulması, enfeksiyon riskini azaltır. Pansumanların düzenli olarak değiştirilmesi ve yaranın doktorun önerdiği şekilde bakılması önemlidir.
  6. Ağrı ve İltihaplanmanın İzlenmesi: Cerrahi sonrası dönemde ortaya çıkabilecek ağrı, şişlik veya kızarıklık gibi belirtiler mutlaka izlenmeli ve doktora bildirilmelidir.
  7. Beslenme ve Hidrasyon: Sağlıklı bir beslenme düzeni ve yeterli su tüketimi, iyileşme sürecini destekler. Yeterli protein alımı, doku iyileşmesi için önemlidir.
  8. Sigara ve Alkol Tüketiminden Kaçınma: Sigara içmek ve aşırı alkol tüketmek, iyileşme sürecini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, bu maddelerden uzak durulması önerilir.

Rotator manşet cerrahisi sonrası dikkat edilmesi gerekenler hastanın spesifik durumuna, cerrahi yönteme ve doktorun önerilerine bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle, cerrahınızın önerilerini dikkatle takip etmek ve herhangi bir sorunuz veya endişeniz olduğunda doktorunuza başvurmak önemlidir.